Rozwód krok po kroku, czyli od czego zacząć i jak wziąć rozwód?

Rozwód krok po kroku, czyli od czego zacząć i jak wziąć rozwód?

Decyzja o rozwodzie jest zazwyczaj przemyślana. W ten sam sposób warto zatem przygotować się do złożenia pozwu rozwodowego i zainicjowania postępowania sądowego oraz zastanowić się czego żądać. Pytanie zatem od czego zacząć i jak wygląda rozwód krok po kroku? 

Kluczowe znaczenie dla orzeczenia rozwodu ma art. 56 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego. Zgodnie z jego pierwszym paragrafem: "Jeżeli między małżonkami nastąpił zupełny i trwały rozkład pożycia, każdy z małżonków może żądać, ażeby sąd rozwiązał małżeństwo przez rozwód".

Jeżeli zaistniały przesłanki określone w ww. regulacji czyli trwały i zupełny rozkład pożycia można złożyć pozew o rozwód. 

Pozew o rozwód a rozkład pożycia

Należy pamiętać, że rozkład pożycia małżeńskiego jest zupełny, gdy wszystkie więzy łączące małżonków (duchowe, fizyczne i gospodarcze) uległy zerwaniu. Rozkład pożycia jest natomiast trwały, gdy doświadczenie życiowe pozwala przyjąć, że na tle okoliczności konkretnej sprawy powrót małżonków do pożycia nie nastąpi

Może zdarzyć się jednak sytuacja, że Sąd nie orzeknie rozwodu jeżeli wskutek niego miałoby ucierpieć dobro wspólnych małoletnich dzieci małżonków albo jeżeli z innych względów orzeczenie rozwodu byłoby sprzeczne z zasadami współżycia społecznego. 

Rozwód jest niedopuszczalny, jeżeli rozwodu żąda małżonek wyłącznie winny rozkładu pożycia, chyba że drugi małżonek wyrazi zgodę na rozwód albo że odmowa jego zgody na rozwód jest w danych okolicznościach sprzeczna z zasadami współżycia społecznego.

Trzeba pamiętać, że do uzyskania rozwodu nie jest wymagana zgoda małżonka. Zatem to, że tylko jeden z małżonków zgadza się na rozwód - nie będzie miało większego znaczenia. 

Rozwód krok po kroku

Pierwszym krokiem jest złożenie pozwu o rozwód.

Jak należy napisać pozew o rozwód? Po pierwsze pozew powinien odpowiadać wymaganiom formalnym z art. 187 kodeksu postępowania cywilnego. 

Pozew o rozwód można wnieść samemu lub przez pełnomocnika. 

Pozew rozwodowy należy złożyć do Sądu Okręgowego w którego okręgu małżonkowie mieli ostatnie miejsce zamieszkania, jeżeli choć jedno z nich w okręgu tym jeszcze ma miejsce zamieszkania lub zwykłego pobytu. Z braku takiej podstawy wyłącznie właściwy jest sąd miejsca zamieszkania strony pozwanej, a jeżeli i tej podstawy nie ma – sąd miejsca zamieszkania powoda.

Po otrzymaniu odpisu pozwu druga strona ma prawo ustosunkować się do jego treści i złożyć swoją odpowiedź na pozew. 

O rozwodzie Sąd orzeka wyrokiem po przeprowadzeniu rozprawy. Zdarza się nawet, że sąd orzeka rozwód już na pierwszej rozprawie. 

Orzeczenie o winie a rozwód bez orzekania o winie, czyli na jaki rozwód się zdecydować i jak uzyskać szybki rozwód?

Rozwód z orzeczeniem o winie możliwy jest do uzyskania, gdy postępowanie dowodowe wykaże, że za rozpad małżeństwa odpowiada któryś z małżonków. Aby rozwieść się z orzeczeniem  o winie małżonka należy zawrzeć w pozwie odpowiedni wniosek. 

Rozwód z orzeczeniem o winie umożliwia małżonkowi (niewinnemu rozkładowi pożycia małżeńskiego) uzyskanie alimentów. 

Zdarza się również, że żadna ze stron nie ponosi odpowiedzialności za to, że nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia małżeńskiego lub strony z różnych względów nie chcą ustalać winy przed sądem. 

Również taka sytuacja ma wpływ na alimenty. Jeżeli sprawa rozwodowa została zakończona rozwodem bez orzekania o winie małżonków, mogą oni żądać alimentów od drugiego z małżonków, wyłącznie jeżeli znajdują się w niedostatku. 

Zatem na rozwód bez orzeczenia o winie czasem nie warto się godzić, chociażby ze względu na alimenty. 

Zaznaczyć należy także, że brak orzeczenia o winie nie zawsze oznacza szybki rozwód.

O czym jeszcze orzeka Sąd w wyroku rozwodowym ?

W wyroku orzekającym rozwód sąd rozstrzyga również o władzy rodzicielskiej nad wspólnym małoletnim dzieckiem obojga małżonków i kontaktach rodziców z dzieckiem oraz orzeka, w jakiej wysokości każdy z małżonków jest obowiązany do ponoszenia kosztów utrzymania i wychowania dziecka (tzw. alimenty na dziecko). 

W braku porozumienia między stronami sąd rozstrzyga także o sposobie wspólnego wykonywania władzy rodzicielskiej i utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem po rozwodzie. 

Na zgodny wniosek stron sąd nie orzeka o utrzymywaniu kontaktów z dzieckiem.

Jeżeli małżonkowie zajmują wspólne mieszkanie, sąd w wyroku rozwodowym orzeka także o sposobie korzystania z tego mieszkania przez czas wspólnego w nim zamieszkiwania rozwiedzionych małżonków. 

Na wniosek jednego z małżonków sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu.

Widać zatem, że już na etapie każdego pozwu o rozwód warto przemyśleć w jaki sposób małżonkowie chcą podzielić się władzą rodzicielską i kontaktami z dziećmi, jak widzą kwestie związane z dalszym wspólnym zamieszkiwaniem oraz czy chcą podziału majątku wspólnego na etapie postępowania rozwodowego. Wskutek rozwodu ich sytuacja życiowa może bowiem ulec diametralnej zmianie. 

Koszty rozwodu 

Ile kosztuje rozwód? Niestety odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i zależy od bardzo wielu okoliczności. 

Jeżeli chodzi o koszty rozwodu należy liczyć się z opłatą od pozwu w kwocie 600 złotych. Pozew o rozwód należy opłacić gdyż w przeciwnym razie sąd odrzuci nasze pismo. 

Zaznaczyć należy również, że stawki minimalne wynoszą w sprawach z zakresu prawa rodzinnego i opiekuńczego o rozwód i unieważnienie małżeństwa - 720 zł (jest to podstawowe wynagrodzenie dla pełnomocnika). 

Powyższe nie oznacza jednak, że taką stawkę adwokat lub radca prawny pobierze za prowadzenie sprawy rozwodowej. Koszty zastępstwa procesowego w sprawie o rozwód zależą bowiem od tego jak przebiegnie cała procedura rozwodowa. Na wysokość kosztów związanych z wynagrodzeniem adwokata może mieć również wpływ to czy strony chcą wziąć rozwód z orzeczeniem o winie oraz czy mają małoletnie dzieci, czy żądają alimentów. 

Może zdarzyć się również, że w toku postępowania zostanie wydane postanowienie w  przedmiocie np. zabezpieczenia kontaktów z dziećmi i konieczne okaże się złożenie wniosku o uzasadnienie, który podlega opłacie w wysokości 100,00 zł. W toku sprawy może pojawić się również konieczność zasięgnięcia opinii biegłego - co również będzie wiązało się z dodatkowymi wydatkami. 

Ile trwa rozwód? 

To pytanie w dużej mierze uzależnione jest od tego czy strony chcą przeprowadzić rozwód bez orzekania o winie, czy o takiej winie chcą orzekać.

Jeżeli strony chcą orzeczenia o winie wówczas postępowanie dowodowe jest rozbudowane, często strony chcą aby został przesłuchany jakiś świadek, powołują nowe wnioski dowodowe z dokumentów - co wydłuża postępowanie rozwodowe. 

Między małżonkami mogą pojawić się jednak inne kwestie sporne, które wpłyną na czas trwania sprawy rozwodowej. Rozwód rodziców małoletnich dzieci i związane z tym dodatkowe punkty wyroku (o czym mowa w dalszej części artykułu) również mogą spowodować wydłużenie procedury rozwodowej.  Najlepiej jest zatem dobrze przygotować się do wytoczenia powództwa o rozwód i ustalić z drugim małżonkiem (o ile jest to możliwe!) w jaki sposób skrócić całą procedurę poprzez osiągnięcie konsensusu - co do niektórych zagadnień. Jeżeli małżonkowie mają małoletnie dzieci powinni uzgodnić kwestie sporne również z uwagi na ich dobro.

Jeżeli strony są co do zasady zgodne i nie mają małoletnich dzieci - mogą uzyskać rozwód już na pierwszej rozprawie rozwodowej. 

Pamiętaj, że Kancelaria prawna i pomoc profesjonalnego prawnika sprawi, że rozprawa rozwodowa i rozwód w sądzie nie będzie dla Ciebie stresujący. Prawnik pomoże złożyć pozew i  wziąć rozwód. Swoją sprawę o rozwód najlepiej jest więc polecić profesjonalnej Kancelarii Prawnej. W razie jakichkolwiek pytań zapraszamy do kontaktu: kontakt@kancelaria-jp.pl

                                                                                                     adwokat Marcelina Miśkowiec

Zapraszamy również do lektury innych naszych artykułów: Dowody zdrady w postępowaniu rozwodowym, Rozwód z orzeczeniem o winie, Współżycie małżonków a rozwód.

Alimenty w trakcie trwania małżeństwa

Jak uzyskać alimenty w trakcie trwania małżeństwa?

Alimenty nieustannie wzbudzają wiele kontrowersji i nie są łatwym tematem w sporach sądowych. Dzieje się tak przede wszystkim z uwagi na duży ładunek emocjonalny rodziców. Często strony zapominają też o ich podstawowym celu, czyli zaspokojeniu potrzeb dzieci i rodziny. Nie każdy jednak z rodziców zdaje sobie sprawę, że o zasądzenie alimentów można wystąpić nawet w trakcie trwania małżeństwa, a pozew rozwodowy nie jest do tego konieczny. Jak zatem uzyskać alimenty w trakcie trwania małżeństwa?

OBOWIĄZEK ALIMENTACYJNY I OBOWIĄZEK ZASPOKAJANIA POTRZEB RODZINY W TRAKCIE TRWANIA MAŁŻEŃSTWA

Zacznijmy od podstaw. Zgodnie z kodeksową definicją obowiązek alimentacyjny to nic innego jak obowiązek dostarczania środków utrzymania (i w miarę potrzeby środków wychowania). Obowiązek ten obciąża krewnych w linii prostej oraz rodzeństwo. Idąc dalej, zgodnie z art. 133 § 1.  Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego rodzice obowiązani są do świadczeń alimentacyjnych względem dziecka, które nie jest jeszcze w stanie utrzymać się samodzielnie, chyba że dochody z majątku dziecka wystarczają na pokrycie kosztów jego utrzymania i wychowania. Czy przepis wspomina o konieczności rozwodu czy rozstania partnerów? Otóż nie.

Oboje małżonków w równym stopniu są obowiązani do współdziałania dla dobra rodziny, którą przez swój związek założyli. Co ciekawe ustawodawca przewidział, że zaspokajanie potrzeb rodziny może też polegać w części lub w całości na wychowaniu dzieci i prowadzeniu gospodarstwa domowego (art. 27 KRO). 

W niniejszym artykule skupimy się na jednej z możliwości zmuszenia żony lub męża uchylającego się od obowiązku współdziałania w trakcie trwania małżeństwa.

UZYSKANIE ALIMENTÓW BEZ ORZECZENIA ROZWODU- CZY TO MOŻLIWE?

Zgodnie z art. 28 KRO jeżeli jeden z małżonków pozostających we wspólnym pożyciu nie spełnia ciążącego na nim obowiązku przyczyniania się do zaspokajania potrzeb rodziny, sąd może nakazać, ażeby wynagrodzenie za pracę albo inne należności przypadające temu małżonkowi były w całości lub w części wypłacane do rąk drugiego małżonka. Nie ma znaczenia czy rodzina znajduje się w niedostatku czy to, jaki ustrój majątkowy obowiązuje w małżeństwie. Przepis ten jest bowiem istotny w przypadku uchylania się jednego z małżonków od zaspokajania potrzeb założonej przez siebie rodziny nawet w przypadku, kiedy związek małżeński nadal trwa. Czy w praktyce takie sytuacje się zdarzają? Oczywiście. Przepis ten znajdzie zastosowanie w przypadku, kiedy:

1) żona lub mąż nie wypełnia obowiązku przewidzianego w art. 27 KRO oraz

2) małżonkowie pozostają we wspólnym pożyciu (separacja wyłącza możliwość skorzystania z tego przepisu).

Co oznacza, że małżonkowie pozostają we wspólnym pożyciu? Mowa tutaj o więzi psychicznej, fizycznej i gospodarczej, która powinna harmonijnie zespalać małżonków i umożliwiać im urzeczywistnianie celów małżeństwa. Wspólność pożycia zakłada wspólne zamieszkiwanie i prowadzenie przez małżonków wspólnego gospodarstwa domowego oraz ich jednakową stopę życiową, chyba że wyjątkowe okoliczności (np. stan zdrowia) uzasadniają potrzebę jej zróżnicowania (1). 

Jakich sytuacji dotyczy to w praktyce? Najczęściej przepis ten znajduje zastosowanie w przypadku uzależnienie alkoholowego męża lub żony lub w innych przypadkach marnotrawienia zarobionych środków (np. w skutek hazardu lub innych uzależnień).

W jaki sposób małżonek może żądać od drugiego wypełniania obowiązku zaspokajania potrzeb rodziny? 

Należy wnieść do sądu wniosek o wydanie nakazu zapłaty przeciwko zobowiązanemu małżonkowi. Taki wniosek może wnieść drugi małżonek, organizacja pozarządowa lub prokurator. Nakaz zapłaty wydawany jest w postępowaniu nieprocesowym po uprzednim odebraniu wyjaśnień od małżonka, który uchybił obowiązkom względem rodziny. Postanowienie sądu nakazujące wypłatę części lub całości wynagrodzenia do rąk drugiego z małżonków może obejmować zakresem również inne świadczenia powtarzające się (np. premie czy dodatki do wynagrodzenia). Wydany nakaz zapłaty nadaje się do wszczęcia na jego podstawie postępowania egzekucyjnego. Nakaz nie wygasa w sytuacji ustania po jego wydaniu wspólnego pożycia małżonków. Może zostać on jednak zmieniony lub uchylony na wniosek jednego z małżonków, jeśli będą ku temu podstawy.

Zmiana miejsca pracy

Co w sytuacji, kiedy zobowiązany zmienia miejsce pracy? Poglądy Sądu Najwyższego są takie, że należy wystąpić z wnioskiem o wydanie nowego nakazu. Doktryna jednak słusznie krytykuje to stanowisko twierdząc, że nakaz powinien zachować moc w stosunku do nowego pracodawcy, a sąd powinien jedynie doręczyć go do nowego miejsca pracy zobowiązanego.

Nakaz traci moc lub podlega zmianie w następujących sytuacjach:

Wskazany wyżej tryb należy do szczególnego postępowania nieprocesowego mającego na względzie dobro rodziny. Nie wyłącza on jednak możliwości dochodzenia równocześnie wobec zobowiązanego roszczenia na podstawie art. 27 KRO w postępowaniu procesowym, a także alimentów na dzieci zgodnie z art. 128 KRO. 

Kancelaria Jaroch Pakos z siedzibą we Wrocławiu specjalizuje się w sprawach rodzinnych. Posiadamy gruntowną wiedzę i doświadczenie, dzięki czemu zapewniamy obsługę postępowania nieprocesowego lub procesowego w sprawach o uzyskanie alimentów w trakcie małżeństwa. Jeśli jesteś zainteresowany naszym wsparciem zapraszamy do kontaktu: kontakt@kancelaria-jp.pl

Zachęcamy również do zapoznania się z innymi naszymi publikacjami jak "Współżycie małżonków a rozwód", czy "Rozwód z orzeczeniem o winie".

                                                                                                      

radca prawny Ewelina Jasion

(1) Art. 23 KRO red. Pietrzykowski 2023, wyd. 8/J. Gajda

Rozwód z orzeczeniem o winie

Rozwód z orzeczeniem o winie

Podejmując decyzje o rozwodzie warto dokonać pewnych refleksji co do przyczyn takiego stanu rzeczy, tj. powstania zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego. Zalecam zadać sobie krótkie pytania, a mianowicie: Czy to moja wina? Czy to wina mojego partnera? Czy każdy z Nas ma coś na sumieniu? Kiedy mogę uzyskać rozwód z orzeczeniem o winie?

W niniejszym wpisie wyjaśnimy kwestię uzyskania rozwodu w przypadku, kiedy na powyższe pytania odnośnie winy odpowiedź brzmi: "On jest temu winien" albo "Ona temu winna". Rozwód z orzeczeniem o winie jest instytucją wymagającą szczególnej uwagi, a to dlatego, że przesłanki określenia winy nie zawsze są jasne, a w przypadku niewyjaśnienia takich wątpliwości Sąd może nawet orzec rozwód z winy obu stron.

Adwokaci i radcowie prawni z naszej kancelarii pomogą Ci w zbadaniu przesłanek orzeczenia rozwodu, określenia winy w zupełnym i trwałym rozpadzie pożycia małżeńskiego oraz doradzą dopasowane dla Ciebie rozwiązanie. Zapraszam do lektury niniejszego artykułu.

Celem zgromadzenia szerszej wiedzy w zakresie rozwodu zapraszam również do wcześniejszych wpisów, a mianowicie: Współżycie małżonków a rozwódDowody zdrady w postępowaniu rozwodowym; Rozwód bez orzekania o winie.

Kiedy Sąd orzeka rozwód z orzeczeniem o winie? Pozew o rozwód z orzeczeniem winy drugiego małżonka

Na wstępie przypomnę tylko, że aby doszło do rozwodu koniecznym jest ustalenie, że ziściły się przesłanki zupełnego i trwałego rozkładu pożycia małżeńskiego (jeśli nie są Ci znane te przesłanki to odsyłam TUTAJ). Jeżeli doszło do rozpadu małżeństwa (rozwodu), Sąd zgodnie z art. 57 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego orzeka także, czy i który z małżonków ponosi winę, oczywiście na stosowny wniosek strony zawarty w pozwie rozwodowym. 

Orzeczenie rozwodu z winy małżonka

Przypisanie winy wymaga ustalenia, że zostały naruszone obowiązki małżeńskie, a obowiązki te określa art. 23 Kodeksu Rodzinnego i Opiekuńczego, z którego dowiemy się, że małżonkowie obowiązani są do wspólnego pożycia, do wzajemnej pomocy i wierności oraz do współdziałania dla dobra rodziny. Mając na uwadze powyższe katalog "naruszeń" obowiązków jest niemal nieograniczony, ale warto przytoczyć kilka przykładów: niewierność małżeńska, alkoholizm lub inne nałogi, stosowanie przemocy, agresja w stosunku do drugiego małżonka, zaniedbanie obowiązków rodzinnych, porzucenie współmałżonka, przesadna zazdrość, czy odmowa współżycia fizycznego. Każde naruszenie obowiązków małżeńskich winno zostać udowodnione przed Sądem.

Niestety wina winie równa i tutaj uczulam, że autorowi nie wkradła się żadna omyłka pisarska. Dlaczego to nie jest omyłka?

Bo wyrok rozwodowy z orzeczeniem o winie zostanie wydany przez Sąd po wnikliwej ocenie kto ponosi winę w rozpadzie małżeństwa. Przy orzekaniu Sąd nie dokonuje miarkowania/stopniowania winy. Dla Sądu nie ma znaczenia, który z małżonków "bardziej" zawinił, a który "mniej", liczy się to, że jeden z małżonków zawinił (albo oboje). Jeżeli małżonek zawinił tylko w "mniejszym stopniu" i tak jest on współwinny rozkładu pożycia.

Jakie korzyści daje Ci rozwód z orzeczeniem o winie? Nie tylko satysfakcję, ale również alimenty na rzecz drugiego małżonka albo ich brak.

Niewątpliwą korzyścią płynącą z wyroku rozwodowego, w którym orzeczono o wyłącznej winie małżonka (jednego) jest potencjalna korzyść majątkowa. 

I tak:

Małżonek, który (1) nie został uznany za wyłącznie winnego rozkładu pożycia i który (2) znajduje się w niedostatku, może żądać, aby Sąd orzekł od byłego małżonka alimentów w zakresie odpowiadającym usprawiedliwionym potrzebom uprawnionego oraz możliwościom zarobkowym i majątkowym zobowiązanego.

Rozwód z orzekaniem o winie po zupełnym i trwałym rozkładzie pożycia małżeńskiego? 

Często zdarzają się sytuacje, kiedy ziściły się wszystkie pozytywne przesłanki rozwodu, oczywiście zaistniała również trwałość tych przesłanek, ale życie toczy się dalej. Dobrym przykładem jest znalezienie nowego partnera przez byłego małżonka w opisanych powyżej okolicznościach.

Co do zasady zachowania, które nastąpiły po rozkładzie pożycia są obojętne z punktu widzenia ustalania winy w rozkładzie pożycia. Istnieje tutaj jednak spór w orzecznictwie, więc lepiej mieć to na uwadze. Na szczęście w orzecznictwie dominuje stanowisko, według którego takie zachowania małżonków, które miały miejsce po utrwaleniu rozkładu pożycia małżeńskiego, nie powinny być uwzględniane przy orzekaniu o winie rozkładu pożycia (M. Załucki (red.), Kodeks rodzinny i opiekuńczy. Komentarz, Warszawa 2023).

Korzyści korzyściami, ale pamiętać należy, że oprócz powyższego oraz pewnego rodzaju satysfakcji (i zwrotu kosztów), rozwód z orzeczeniem winy co do zasady nie wpływa na inne potencjalne postępowania, jak na przykład postępowanie o podział majątku, alimenty na rzecz dziecka czy też władzę rodzicielską. 

Kancelaria Jaroch Pakos to zespół radców prawnych i adwokatów posiadających doświadczenie w prowadzeniu spraw rozwodowych. Zachęcamy do kontaktu: kontakt@kancelaria-jp.pl

                                                                                                aplikant radcowski Damian Jacenko