umów się
na spotkanie
Coraz częściej osoby fizyczne będące stronami kredytów konsumenckich decydują się na zbycie wyspecjalizowanym podmiotom gospodarczym wierzytelności opartych na sankcji kredytu darmowego (SKD). Praktyka ta, choć często przedstawiana konsumentom jako szybkie i bezpieczne rozwiązanie, w rzeczywistości może wiązać się z licznymi zagrożeniami dla ich interesów.
Jak wynika z toczących się postępowań sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego, niejednokrotnie postanowienia umów cesji są narzucane konsumentom przez nabywców wierzytelności – podmioty wyspecjalizowane w skupywaniu i dochodzeniu roszczeń z tytułu SKD. Sama treść umów cesji często zawiera niejasne postanowienia dotyczące wynagrodzenia konsumenta, a proponowane kwoty pozostają rażąco nieproporcjonalne do wartości zbywanego roszczenia.
Z zeznań składanych przez konsumentów w toku postępowań sądowych nierzadko wynika również, że nie zostali oni należycie poinformowani o potencjalnej wysokości przysługującego im roszczenia wobec banku. W konsekwencji nie byli w stanie ocenić, czy oferowana cena jest adekwatna i wystarczająca, co należy ocenić jako rażące naruszenie praw konsumentów.
Stanowisko TSUE – granice badania umów cesji
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 października 2025 r. (sprawa C-80/24), badanie uczciwości umów cesji co do zasady nie stanowi obowiązku sądu działającego z urzędu, jednak może zostać przeprowadzone na zarzut podniesiony przez przeciwnika procesowego cesjonariusza.
Jednocześnie TSUE wskazał, że sąd krajowy pozostaje zobowiązany do zbadania, czy podmiot, który nabył wierzytelność, faktycznie posiada czynną legitymację procesową. Badanie to – jak podkreślił Trybunał – powinno nastąpić poprzez analizę samej umowy cesji (motyw 46).
Stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
Istotne znaczenie ma również najnowsze orzeczenie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2026 r., wydane w sprawie I ACa 1771/25. Sąd, rozpatrując m.in. cesje na rzecz przedsiębiorców skupujących wierzytelności i kredyty frankowe, jednoznacznie wskazał, że:
oferowanie konsumentom niewspółmiernie niskich kwot w zamian za przeniesienie praw o znacznie wyższej wartości pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami i nie może być akceptowane – nawet jeśli konsument formalnie wyraził na to zgodę.
W ocenie sądu, zgoda konsumenta na przeniesienie roszczenia za rażąco zaniżone wynagrodzenie, stanowiące niekiedy jedynie ułamek potencjalnej korzyści możliwej do uzyskania w razie samodzielnego dochodzenia roszczeń, nie sanowi takich praktyk.
Skutki dla praktyki rynkowej
Zważywszy, że jest to jedno z pierwszych orzeczeń tej rangi, w którym wprost wskazano na praktyki naruszające prawa konsumentów, skutkujące nieważnością umowy cesji, można przypuszczać, iż zapoczątkuje ono praktykę pogłębionej i masowej weryfikacji umów cesji, w tym również w sprawach sankcji kredytu darmowego. Dotychczas bowiem badanie cesji w tego rodzaju sprawach miało w wielu postępowaniach charakter czysto formalny. Najnowsze orzecznictwo może istotnie zmienić ten kierunek.
Adwokat Agata Tarnowska
📩kontakt@kancelaria-jp.pl
Coraz częściej osoby fizyczne będące stronami kredytów konsumenckich decydują się na zbycie wyspecjalizowanym podmiotom gospodarczym wierzytelności opartych na sankcji kredytu darmowego (SKD). Praktyka ta, choć często przedstawiana konsumentom jako szybkie i bezpieczne rozwiązanie, w rzeczywistości może wiązać się z licznymi zagrożeniami dla ich interesów.
Jak wynika z toczących się postępowań sądowych dotyczących sankcji kredytu darmowego, niejednokrotnie postanowienia umów cesji są narzucane konsumentom przez nabywców wierzytelności – podmioty wyspecjalizowane w skupywaniu i dochodzeniu roszczeń z tytułu SKD. Sama treść umów cesji często zawiera niejasne postanowienia dotyczące wynagrodzenia konsumenta, a proponowane kwoty pozostają rażąco nieproporcjonalne do wartości zbywanego roszczenia.
Z zeznań składanych przez konsumentów w toku postępowań sądowych nierzadko wynika również, że nie zostali oni należycie poinformowani o potencjalnej wysokości przysługującego im roszczenia wobec banku. W konsekwencji nie byli w stanie ocenić, czy oferowana cena jest adekwatna i wystarczająca, co należy ocenić jako rażące naruszenie praw konsumentów.
Stanowisko TSUE – granice badania umów cesji
Zgodnie z wyrokiem Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z dnia 9 października 2025 r. (sprawa C-80/24), badanie uczciwości umów cesji co do zasady nie stanowi obowiązku sądu działającego z urzędu, jednak może zostać przeprowadzone na zarzut podniesiony przez przeciwnika procesowego cesjonariusza.
Jednocześnie TSUE wskazał, że sąd krajowy pozostaje zobowiązany do zbadania, czy podmiot, który nabył wierzytelność, faktycznie posiada czynną legitymację procesową. Badanie to – jak podkreślił Trybunał – powinno nastąpić poprzez analizę samej umowy cesji (motyw 46).
Stanowisko Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu
Istotne znaczenie ma również najnowsze orzeczenie Sądu Apelacyjnego we Wrocławiu z dnia 9 stycznia 2026 r., wydane w sprawie I ACa 1771/25. Sąd, rozpatrując m.in. cesje na rzecz przedsiębiorców skupujących wierzytelności i kredyty frankowe, jednoznacznie wskazał, że:
oferowanie konsumentom niewspółmiernie niskich kwot w zamian za przeniesienie praw o znacznie wyższej wartości pozostaje w sprzeczności z dobrymi obyczajami i nie może być akceptowane – nawet jeśli konsument formalnie wyraził na to zgodę.
W ocenie sądu, zgoda konsumenta na przeniesienie roszczenia za rażąco zaniżone wynagrodzenie, stanowiące niekiedy jedynie ułamek potencjalnej korzyści możliwej do uzyskania w razie samodzielnego dochodzenia roszczeń, nie sanowi takich praktyk.
Skutki dla praktyki rynkowej
Zważywszy, że jest to jedno z pierwszych orzeczeń tej rangi, w którym wprost wskazano na praktyki naruszające prawa konsumentów, skutkujące nieważnością umowy cesji, można przypuszczać, iż zapoczątkuje ono praktykę pogłębionej i masowej weryfikacji umów cesji, w tym również w sprawach sankcji kredytu darmowego. Dotychczas bowiem badanie cesji w tego rodzaju sprawach miało w wielu postępowaniach charakter czysto formalny. Najnowsze orzecznictwo może istotnie zmienić ten kierunek.
Adwokat Agata Tarnowska
📩kontakt@kancelaria-jp.pl
umów się
na spotkanie
